Fundacja GS1 Polska – czym się zajmuje i jak wspiera biznes?

Jako Fundacja GS1 Polska koordynuję stosowanie w naszym kraju globalnego systemu standardów, który pozwala firmom posługiwać się wspólnym, zrozumiałym językiem. GS1 działa jako organizacja non-profit, a jej standardy ułatwiają identyfikację produktów, lokalizacji, przesyłek i zasobów oraz sprawną wymianę danych między partnerami. Najbardziej znanym przykładem jest kod kreskowy: oznaczenia GS1 znajdują się na ponad 100 milionach produktów, a firmy na całym świecie skanują je ponad 6 miliardów razy dziennie.

Na co dzień pomagam przedsiębiorstwom uzyskać uprawnienia do korzystania z identyfikatorów GS1, wybrać odpowiednie rozwiązania i wdrożyć je w procesach. Przykładowo GTIN służy do identyfikacji jednostek handlowych, GLN oznacza firmy i lokalizacje, a SSCC pozwala jednoznacznie rozpoznawać jednostki logistyczne, takie jak palety. Wspieram również stosowanie kodów EAN/UPC, GS1-128, DataMatrix i QR, a także elektroniczną wymianę danych EDI oraz technologię RFID.

Jeden kod, mniej błędów i sprawniejszy łańcuch dostaw

Międzynarodowa organizacja GS1 zarządza systemem globalnie, natomiast ja odpowiadam za jego rozwój i stosowanie w Polsce zgodnie z jednolitymi zasadami. Dzięki wspólnym regułom producenci, hurtownicy, przewoźnicy, operatorzy logistyczni i sklepy mogą jednoznacznie identyfikować towary oraz wymieniać informacje na ich temat. Dobrym przykładem jest etykieta logistyczna: jej 18-cyfrowy numer SSCC działa jak „tablica rejestracyjna” palety. Etykieta może zawierać też GTIN, numer partii, datę produkcji lub termin przydatności. Dzięki standaryzowanemu odczytowi firmy łatwiej śledzą przesyłki, automatyzują pracę magazynu i ograniczają błędy.

Ponadto dbam, by standardy nadążały za zmianami w handlu i technologii — od synchronizacji danych produktowych w sieci GDSN po cyfrowe identyfikatory GS1 Digital Link. Historia tego podejścia sięga 1973 roku, kiedy wybrano UPC jako jednolity standard identyfikacji produktów. Już rok później zeskanowano pierwszy kod kreskowy w sklepie: znajdował się na opakowaniu gumy do żucia Wrigley. Dziś wspólny system zwiększa przejrzystość łańcuchów dostaw, usprawnia współpracę firm i ułatwia dostęp do wiarygodnych informacji o produktach.

Obszar	Standard lub narzędzie GS1	Dane liczbowe i szczegóły	Zastosowanie w biznesie	Korzyści dla przedsiębiorstwa
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	System GS1	Globalny zestaw standardów służących do identyfikowania, gromadzenia i współdzielenia danych o produktach, lokalizacjach i zasobach. Kody GS1 znajdują się na ponad 100 mln produktów i są skanowane ponad 6 mld razy dziennie.	Ujednolica komunikację pomiędzy producentami, dostawcami, detalistami i innymi partnerami w łańcuchu dostaw.	Ułatwia współpracę międzynarodową, automatyczne przetwarzanie danych i identyfikowalność towarów.
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	GTIN — Globalny Numer Jednostki Handlowej	Unikalny numer produktu składający się z 8, 12, 13 lub 14 cyfr. W Polsce stosowany prefiks GS1 to 590; wskazuje on organizację GS1, w której zarejestrowano numer, a nie kraj pochodzenia produktu.	Identyfikuje jednostki handlowe w katalogach, zamówieniach, sprzedaży i systemach informatycznych.	Ogranicza pomyłki przy zamawianiu, wycenie, sprzedaży i fakturowaniu.
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	EAN-13 i UPC	EAN-13 koduje 13 cyfr; UPC jest powszechnie stosowanym odpowiednikiem w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Wersja 13-cyfrowa została przyjęta w 1976 r. jako rozszerzenie pierwotnego, 12-cyfrowego kodu.	Umożliwia odczyt identyfikatora produktu w kasach sklepowych, punktach sprzedaży i systemach e-commerce.	Przyspiesza rejestrację sprzedaży i wspiera rozpoznawanie produktów na różnych rynkach.
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	Historia kodu kreskowego	UPC wybrano jako jednolity standard w 1973 r.; pierwsze skanowanie kodu kreskowego w sklepie odbyło się 26 czerwca 1974 r. — zeskanowano opakowanie gumy do żucia Wrigley.	Pokazuje rozwój automatycznej identyfikacji produktów w handlu detalicznym.	Standaryzacja pozwoliła odejść od ręcznego wyszukiwania i wpisywania części danych o produkcie.
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	GS1-128	Kod kreskowy pozwalający zapisywać identyfikatory i dodatkowe dane logistyczne. Informacje opisują Identyfikatory Zastosowania (IZ) o długości od 2 do 4 cyfr.	Stosowany m.in. na etykietach logistycznych do kodowania SSCC, GTIN, numeru partii i dat.	Umożliwia szybki, zautomatyzowany odczyt wielu rodzajów danych za pomocą skanera.
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	ITF-14	Symbolika przeznaczona przede wszystkim do oznaczania opakowań zbiorczych i jednostek niedetalicznych, które nie przechodzą przez kasę.	Identyfikuje kartony i inne opakowania transportowe w procesach magazynowych i dystrybucyjnych.	Ułatwia rozpoznawanie opakowań zbiorczych w przyjęciach, kompletacji i wysyłce.
Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu	Identyfikatory Zastosowania GS1	(00) SSCC; (01) GTIN; (10) numer partii; (11) data produkcji; (15) data minimalnej trwałości; (17) termin przydatności; (37) liczba jednostek; (400) numer zamówienia.	Określają, jaki rodzaj informacji znajduje się w kolejnych cyfrach kodu, dzięki czemu dane można odczytywać jednolicie.	Zmniejszają niejednoznaczność danych i usprawniają integrację systemów partnerów.
Etykiety logistyczne GS1 usprawniające łańcuch dostaw	SSCC — Seryjny Numer Jednostki Logistycznej	Unikalny na świecie numer liczący 18 cyfr, kodowany z identyfikatorem zastosowania (00). Identyfikuje konkretną jednostkę logistyczną, np. paletę, niezależnie od jej zawartości.	Pełni funkcję „tablicy rejestracyjnej” palety, paczki lub innej jednostki wysyłkowej.	Umożliwia śledzenie jednostki na kolejnych etapach transportu i obsługi magazynowej.
Etykiety logistyczne GS1 usprawniające łańcuch dostaw	Budowa etykiety logistycznej GS1	Zwykle obejmuje 3 obszary: górny z danymi nadawcy, środkowy z tekstową interpretacją informacji oraz dolny z kodami kreskowymi GS1-128.	Łączy informacje czytelne dla człowieka z danymi przeznaczonymi do automatycznego skanowania.	Ułatwia obsługę zarówno ręczną, jak i zautomatyzowaną oraz ogranicza konieczność ręcznego wprowadzania danych.
Etykiety logistyczne GS1 usprawniające łańcuch dostaw	Dane na etykiecie	Może zawierać m.in. SSCC, GTIN, numer partii, datę produkcji, termin przydatności, liczbę jednostek handlowych i numer zamówienia.	Przekazuje informacje potrzebne do przyjęcia, składowania, kompletacji i wysyłki towaru.	Pomaga kontrolować zawartość jednostki i szybciej dopasować dostawę do zamówienia.
Etykiety logistyczne GS1 usprawniające łańcuch dostaw	Obsługa dostawy	Przykładowy proces przyjęcia obejmuje 3 etapy: rozładunek, przyjęcie paletowych jednostek towarowych i umieszczenie palet w strefie składowania.	Ułatwia identyfikację jednostek podczas przekazywania ich pomiędzy nadawcą, przewoźnikiem, operatorem logistycznym i odbiorcą.	Według przytoczonych materiałów wdrożenie etykiet może skrócić czas przyjęcia towaru nawet o 66%, a czas dostawy nawet o 80%.
Etykiety logistyczne GS1 usprawniające łańcuch dostaw	GLN — Globalny Numer Lokalizacyjny	Unikalny identyfikator podmiotów oraz ich lokalizacji fizycznych.	Wskazuje m.in. partnera biznesowego, oddział, magazyn lub miejsce dostawy; wspiera elektroniczną wymianę danych (EDI).	Ogranicza pomyłki dotyczące stron transakcji i miejsc realizacji dostaw.
Automatyzacja magazynu dzięki standardom GS1	Skanowanie kodów kreskowych	Odczyt kodu może automatycznie przekazywać identyfikatory produktów, jednostek logistycznych i wybrane dane o partii lub dacie.	Wspiera przyjęcia, przesunięcia, składowanie, kompletację i wydania towaru.	Ogranicza ręczne przepisywanie danych, błędy operacyjne i korzystanie z dokumentacji papierowej.
Automatyzacja magazynu dzięki standardom GS1	FIFO	W przytoczonym materiale wskazano możliwość osiągnięcia 100% trafności FIFO w zautomatyzowanym procesie, w którym operator nie wybiera ręcznie kolejności pobrania.	Pomaga wydawać towary zgodnie z kolejnością ich przyjęcia lub inną ustaloną regułą rotacji.	Wspiera kontrolę rotacji zapasów i ogranicza ryzyko pozostawania starszych partii w magazynie.
Automatyzacja magazynu dzięki standardom GS1	Integracja z WMS	Dane odczytane z kodów można wykorzystywać w systemie zarządzania magazynem (WMS) do rejestrowania operacji i lokalizacji towaru.	Łączy identyfikację GS1 z cyfrowym obiegiem informacji o zapasach i zadaniach magazynowych.	Może zwiększyć wydajność pracy, poprawić dokładność ewidencji i ułatwić kontrolę przepływu towarów.
Automatyzacja magazynu dzięki standardom GS1	GS1 EDI i GDSN	GDSN uruchomiono w 2004 r. jako sieć wymiany podstawowych danych o produktach; EDI wspiera elektroniczną wymianę dokumentów i danych biznesowych.	Ułatwia synchronizowanie informacji produktowych i przekazywanie danych pomiędzy partnerami handlowymi.	Zmniejsza potrzebę wielokrotnego wprowadzania tych samych danych i wspiera automatyzację procesów między firmami.
Rola Fundacji GS1 Polska	Zarządzanie standardami GS1 w Polsce	Fundacja GS1 Polska działa w ramach globalnego systemu GS1 i wspiera stosowanie jego standardów na polskim rynku.	Pomaga przedsiębiorstwom wykorzystywać identyfikatory i nośniki danych w handlu, logistyce oraz wymianie informacji.	Ułatwia firmom wdrażanie wspólnego języka danych i współpracę z krajowymi oraz zagranicznymi partnerami.

Kody kreskowe i identyfikacja produktów w globalnym handlu

Kiedy skanuję kod kreskowy przy kasie, widzę w nim coś więcej niż kilka kresek: to wspólny język, dzięki któremu firmy rozpoznają produkty i wymieniają informacje o nich w różnych krajach. Standardy GS1 obejmują dziś ponad 100 milionów produktów, a kody odczytuje się ponad 6 miliardów razy dziennie. Początkowo miały przyspieszyć sprzedaż w sklepach, z czasem jednak identyfikacja objęła także magazyny, transport i handel internetowy.

Na produktach detalicznych najczęściej spotykam kody EAN-13 i UPC, na opakowaniach zbiorczych — ITF-14, a na etykietach logistycznych — GS1-128. Numer GTIN może mieć 8, 12, 13 lub 14 cyfr, zależnie od zastosowania. Jak już zahaczamy o ten temat to Sprawdź, jak skontaktować się z Fundacją TVN. Polski prefiks 590 wskazuje miejsce rejestracji numeru, a niekoniecznie kraj produkcji. Dzięki temu firmy jednoznacznie rozpoznają ten sam produkt podczas zamawiania, fakturowania, odprawy i sprzedaży — nawet jeśli towar przekracza granice kilku państw.

Etykieta, która przyspiesza przyjęcie dostawy nawet o 66%

W logistyce szczególnie przydatna jest etykieta GS1, która łączy tekst czytelny dla człowieka z kodem szybko odczytywanym przez skaner. Jej kluczowy element, SSCC, to 18-cyfrowy numer przypisany do konkretnej palety lub innej jednostki logistycznej, niezależnie od jej zawartości. W kodzie GS1-128 można zapisać także GTIN, numer partii, datę produkcji, termin przydatności czy numer zamówienia. Identyfikatory zastosowania, takie jak (01), (10), (17) i (00), informują systemy, jak interpretować kolejne dane.

Na etykiecie GS1 można umieścić między innymi następujące informacje:

SSCC, czyli numer identyfikujący jednostkę logistyczną;
GTIN produktu oraz numer partii;
datę produkcji i termin przydatności;
numer zamówienia.

Dzięki tym rozwiązaniom firmy mogą ustalić, skąd pochodzi towar, gdzie aktualnie się znajduje i dokąd powinien trafić. Skanowanie ogranicza ręczne przepisywanie danych, zmniejsza ryzyko pomyłek i usprawnia przyjęcie oraz wydanie dostawy. Co więcej, dobrze przygotowana etykieta może skrócić czas przyjęcia nawet o 66%. Numery GLN wskazują firmy i lokalizacje, a GDSN pozwala partnerom synchronizować dane produktowe. Coraz większą rolę odgrywają też RFID i kody QR z GS1 Digital Link, które łączą fizyczny produkt z informacjami dostępnymi w kanałach cyfrowych.

Ciekawostka: prefiks 590 w kodzie kreskowym oznacza, że numer GTIN zarejestrowano za pośrednictwem GS1 Polska — nie przesądza jednak o tym, że produkt został wyprodukowany w Polsce.

Etykiety logistyczne GS1 usprawniające łańcuch dostaw

Etykiety logistyczne GS1 ułatwiają mi prowadzenie towaru przez cały łańcuch dostaw — od producenta, przez magazyn i przewoźnika, aż po odbiorcę. Wspólne reguły sprawiają, że każdy partner odczytuje te same informacje, niezależnie od kraju i używanego systemu. Dane na etykiecie są widoczne jako tekst oraz zakodowane w kodzie kreskowym, najczęściej GS1-128, dlatego mogę zeskanować przesyłkę zamiast ręcznie przepisywać jej szczegóły.

Podstawowym oznaczeniem jednostki logistycznej jest SSCC — unikatowy na świecie, osiemnastocyfrowy numer. Działa jak tablica rejestracyjna palety i pozwala rozpoznać konkretną jednostkę niezależnie od jej zawartości. Etykieta może również zawierać GTIN produktu, numer partii, datę produkcji, termin przydatności, liczbę opakowań i numer zamówienia. Identyfikatory Zastosowania wyjaśniają znaczenie kolejnych danych, dzięki czemu poprawnie odczytują je zarówno ludzie, jak i urządzenia.

Mniej pomyłek i przestojów dzięki sprawniejszej obsłudze palet

Skanowanie etykiety usprawnia w magazynie przyjęcie dostawy, kontrolę zapasów, kompletowanie i wydanie towaru. Jeśli system WMS łączy numer SSCC z danymi o palecie, pracownik szybko sprawdza jej zawartość i wyznacza miejsce składowania. Dzięki temu ograniczam ręczne wpisywanie informacji, a zarazem zmniejszam ryzyko błędów w dokumentach i systemach. Ponadto łatwiej śledzę partie produktów i stosuję kolejność wydań FIFO, szczególnie ważną w przypadku towarów z określonym terminem przydatności.

Standard GS1 zastępuje wiele lokalnych oznaczeń wspólnym językiem danych, dlatego ułatwia współpracę producentów, hurtowni, sklepów i operatorów logistycznych. Etykieta może zawierać nazwę i adres nadawcy, opis zawartości oraz kody do automatycznego odczytu. Jej układ zwykle obejmuje dane firmy, opis tekstowy i kody kreskowe. W rezultacie lepiej widzę, gdzie znajduje się przesyłka, sprawniej przekazuję ją kolejnemu partnerowi i ograniczam przestoje na każdym etapie transportu.

Ciekawostka: numer SSCC może identyfikować paletę przez cały łańcuch dostaw, nawet jeśli zmieni się jej zawartość — działa jak unikatowa „tablica rejestracyjna” jednostki logistycznej.

Automatyzacja magazynu dzięki standardom GS1

Poniższa lista opisuje kluczowe etapy wdrażania standardów GS1 w magazynie. Zacznij od uporządkowania identyfikacji towarów i lokalizacji, a następnie automatyzuj operacje i kontroluj przepływ danych.

Ustal sposób identyfikacji produktów i lokalizacji. Przypisz produktom unikalne numery GTIN, a lokalizacjom magazynowym — GLN. GTIN może mieć 8, 12, 13 lub 14 cyfr. Jeśli system wymaga formatu 14-cyfrowego, uzupełnij krótszy numer zerami z lewej strony. Pamiętaj też, że prefiks GS1, np. 590, wskazuje organizację krajową, w której zarejestrowano numer, a nie kraj pochodzenia produktu.
Oznacz jednostki logistyczne etykietami GS1. Nadaj każdej palecie lub innej jednostce logistycznej unikalny, 18-cyfrowy numer SSCC i zakoduj go z identyfikatorem zastosowania (00). Umieść numer na etykiecie GS1-128, aby można było rozpoznać jednostkę niezależnie od jej zawartości. Zapisz zakodowane dane również w czytelnej postaci. W razie potrzeby dodaj m.in. GTIN, ilość, numer partii, datę produkcji, termin ważności i numer zamówienia.
Uzgodnij dane etykiety z partnerami i zawartością dostawy. Przed wysyłką ustal z odbiorcą, jakie informacje umieścisz na etykiecie. Następnie sprawdź, czy dane — w tym zawartość palety, numery GTIN i SSCC, partie oraz daty — odpowiadają rzeczywistemu towarowi. Dzięki wspólnemu standardowi dostawca, przewoźnik, operator logistyczny i odbiorca łatwiej wymieniają informacje.
Połącz skanowanie z systemem WMS. Skonfiguruj WMS tak, by skanowanie kodu rejestrowało przyjęcia, przemieszczenia, składowanie i wydania bez ręcznego przepisywania danych. Przy przyjęciu zeskanuj SSCC, pobierz przypisane mu informacje i skieruj paletę do właściwej strefy. W ten sposób ograniczysz błędy dokumentacyjne i korzystanie z papierowych zapisów.
Zautomatyzuj reguły kompletacji i rotacji zapasów. Wykorzystaj numery partii i daty zapisane w systemie, aby WMS wskazywał właściwe jednostki do pobrania, np. zgodnie z zasadą FIFO. Magazynier nie musi wtedy wybierać towaru uznaniowo, a system pomaga zachować prawidłową kolejność wydań i zwiększa identyfikowalność produktów.
Rozszerz identyfikację tam, gdzie usprawni to przepływ. Dobierz nośnik do operacji: EAN/UPC służą do identyfikacji jednostek handlowych, ITF-14 — opakowań zbiorczych, a GS1-128 — etykiet logistycznych z większą ilością danych. Jeśli proces wymaga odczytu bez bezpośredniego skanowania kodu, rozważ RFID. Ponadto możesz uzupełnić wymianę danych biznesowych o EDI, a synchronizację danych produktowych — o GDSN.
Kontroluj jakość danych i odczytu. Regularnie sprawdzaj czytelność kodów, pilnuj, by nie używać ponownie tych samych numerów, i porównuj dane w WMS z etykietami oraz fizyczną zawartością jednostek. Poprawne oznaczenia ułatwiają śledzenie towaru w całym łańcuchu dostaw, ograniczają pomyłki i przyspieszają przyjęcia oraz wydania.