Założenie fundacji wymaga nie tylko dobrego pomysłu i szczytnego celu, lecz także zgłoszenia organizacji do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). W tym artykule omawiam najważniejsze etapy rejestracji: przygotowanie statutu i oświadczenia fundatora, ustalenie wysokości funduszu założycielskiego oraz złożenie wniosku w systemie PRS. Wyjaśniam też, jakie informacje i załączniki przygotować, aby zmniejszyć ryzyko zwrotu dokumentów do poprawy.
- Fundację może założyć jedna osoba lub kilka osób fizycznych albo prawnych. Jej cel musi być zgodny z prawem, publiczny i niedochodowy, a osobowość prawną fundacja uzyskuje po wpisie do KRS.
- Przed złożeniem wniosku przygotuj akt fundacyjny, statut, uchwały dotyczące statutu i zarządu, zgody członków zarządu oraz ich adresy do doręczeń. W razie potrzeby dołącz także uchwałę o powołaniu organu kontroli i informację o właściwym ministrze.
- Wniosek składa się elektronicznie przez Portal Rejestrów Sądowych. Podpisują go wszyscy członkowie zarządu, a oryginały lub notarialnie poświadczone odpisy dokumentów papierowych trzeba dostarczyć do sądu w ciągu 3 dni.
- Opłata za wpis wynosi 250 zł dla fundacji bez działalności gospodarczej albo 500 zł przy wpisie do rejestru przedsiębiorców. Do budżetu dolicz m.in. koszt aktu notarialnego; opłata 100 zł za ogłoszenie w MSiG nie jest już obowiązkowa.
- Ustawa nie określa minimalnego funduszu założycielskiego dla fundacji bez działalności gospodarczej. Przy planowanej działalności gospodarczej fundusz powinien wynosić co najmniej 2000 zł, z minimum 1000 zł na każdy z tych celów.
- Na wpis zwykle czeka się około 1–1,5 miesiąca, choć procedura może potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Termin 7 dni na rozpoznanie wniosku ma charakter instrukcyjny, a błędy i braki mogą wydłużyć postępowanie.
- Po wpisie sprawdź nadanie NIP i REGON, złóż NIP-8 w ciągu 21 dni oraz zgłoś beneficjentów rzeczywistych do CRBR w ciągu 14 dni. Warto też założyć konto bankowe.

Ponadto sprawdzam, ile kosztuje wpis fundacji do KRS, jakie dodatkowe wydatki mogą się pojawić i jak długo można czekać na rejestrację. Opłaty i terminy zależą między innymi od rodzaju działalności oraz kompletności wniosku, dlatego wskazuję, na co zwrócić uwagę przed wysłaniem dokumentów. Dzięki temu łatwiej zaplanujesz cały proces i unikniesz poszukiwania brakujących podpisów lub załączników w ostatniej chwili.
Porównanie najważniejszych etapów rejestracji fundacji w KRS
| Propozycja | Najważniejsze informacje | Wymagania i terminy | Koszty |
|---|---|---|---|
| Kto może założyć fundację i jakie cele może realizować? | Fundatorem może być jedna osoba fizyczna lub prawna albo kilka osób. Fundacja nie ma członków, a jej działaniami kieruje zarząd. Może realizować zgodne z prawem cele publiczne i niedochodowe, m.in. w zakresie ochrony zdrowia, nauki, kultury, pomocy społecznej czy ochrony środowiska. | Fundację ustanawia się aktem notarialnym albo testamentem. Wpis do KRS nadaje jej osobowość prawną. Jeśli ma prowadzić działalność gospodarczą, co najmniej 1000 zł funduszu trzeba przeznaczyć na ten cel. | Przepisy nie określają minimalnego funduszu dla fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej. |
| Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji organizacji w KRS? | Akt fundacyjny, statut, uchwała o przyjęciu statutu, uchwała o powołaniu zarządu oraz — jeśli przewiduje go statut — uchwała o powołaniu organu kontroli. Potrzebne są też zgody członków zarządu, ich adresy do doręczeń i informacja o właściwym ministrze. | Wniosek składa się w PRS i podpisują go wszyscy członkowie zarządu. Skany dokumentów papierowych należy uzupełnić oryginałami wysłanymi do sądu w ciągu 3 dni. | Opłata za wpis wynosi 250 zł bez działalności gospodarczej albo 500 zł przy wpisie do rejestru przedsiębiorców. W tekście wskazano również koszt aktu notarialnego. |
| Ile kosztuje rejestracja fundacji w KRS? | Do kosztów rejestracji należy doliczyć akt fundacyjny, ewentualną pomoc prawnika oraz fundusz założycielski. | Fundusz dla fundacji bez działalności gospodarczej nie ma ustawowego minimum. Przy działalności gospodarczej powinien wynieść co najmniej 2000 zł: po minimum 1000 zł na działalność statutową i gospodarczą. | Wpis: 250 zł bez działalności gospodarczej lub 500 zł z działalnością. Akt notarialny: około 200–700 zł z wypisami. Podstawowe wydatki dla fundacji bez działalności gospodarczej często wynoszą 1000–2000 zł. Pomoc prawna: orientacyjnie 500–2000 zł za dokumenty lub do około 3000 zł za wsparcie przy rejestracji. Opłata 100 zł za ogłoszenie w MSiG nie jest już obowiązkowa. |
| Ile trwa rejestracja fundacji w KRS? | Rejestracja trwa zwykle około 1–1,5 miesiąca, choć może potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. | Ustawowe 7 dni na rozpoznanie wniosku to termin instrukcyjny, a nie gwarancja. Braki formalne, błędy lub duże obciążenie sądu mogą wydłużyć procedurę. | Wysokość opłat zależy od rodzaju wpisu; niekompletność wniosku może prowadzić do dodatkowych kosztów i opóźnień. |
| Jak złożyć wniosek o wpis organizacji do KRS przez PRS? | Należy założyć konto PRS, wypełnić e-formularz, wskazać sąd, dołączyć wymagane dokumenty, zebrać podpisy zarządu i opłacić wniosek. | Wszyscy członkowie zarządu podpisują wniosek. Oryginały lub notarialnie poświadczone odpisy dokumentów papierowych trzeba wysłać w ciągu 3 dni. Wniosek należy złożyć w ciągu 7 dni od sporządzenia aktu fundacyjnego. | Wpis do rejestru przedsiębiorców kosztuje 500 zł. Ustanowienie pełnomocnika wiąże się z opłatą skarbową 17 zł. |
| Jakie błędy mogą wydłużyć proces rejestracji? | Niejasny lub niespójny statut, niewłaściwie opisane cele, brak informacji o funduszu, błędny formularz, brak podpisu lub załącznika, nieprawidłowa opłata oraz rozbieżności między dokumentami. | Przed wysłaniem warto porównać statut, akt fundacyjny i formularz KRS-W20. Zwrot wniosku może wydłużyć procedurę nawet o kilka miesięcy. | Błędna lub brakująca opłata może wymagać poprawienia wniosku. W tekście wskazano opłaty 250 zł za wpis oraz 100 zł za ogłoszenie w MSiG, przy czym ta druga nie jest już obowiązkowa. |
| Co zrobić po wpisie fundacji do KRS? | Sprawdzić nadanie NIP i REGON, złożyć NIP-8, zgłosić beneficjentów rzeczywistych do CRBR oraz założyć konto bankowe. | NIP-8 należy złożyć w ciągu 21 dni od wpisu do KRS, a zgłoszenie do CRBR — w ciągu 14 dni. NIP i REGON zwykle są nadawane automatycznie. | W tekście nie wskazano stałych opłat za te czynności. Koszty prowadzenia konta bankowego zależą od oferty banku. |
Kto może założyć fundację i jakie cele może realizować?
Fundację może założyć jedna osoba fizyczna lub prawna, a fundatorów może być kilku. Ich obywatelstwo i miejsce zamieszkania lub siedziby nie mają znaczenia, dlatego fundatorem może zostać także cudzoziemiec albo zagraniczna spółka. W przeciwieństwie do stowarzyszenia fundacja nie ma członków — jej podstawę stanowi majątek przekazany na określony cel. Za bieżące działania i reprezentowanie organizacji odpowiada obowiązkowy zarząd. Fundator ustanawia fundację w akcie notarialnym albo testamencie, wskazując jej cel i majątek, na przykład pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. Jeśli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, co najmniej 1000 zł funduszu należy przeznaczyć na ten cel; w przypadku fundacji, która nie prowadzi takiej działalności, ustawa nie określa minimalnej kwoty. Po wpisie do KRS fundacja uzyskuje osobowość prawną i działa samodzielnie. Fundator może jednak wejść do zarządu, jeśli statut na to pozwala.

Cel fundacji musi być zgodny z prawem, użyteczny społecznie lub gospodarczo, publiczny, osiągalny i niedochodowy. Nie może służyć wyłącznie fundatorowi ani jego rodzinie. Katalog dopuszczalnych celów pozostaje otwarty, więc fundacja może wspierać między innymi ochronę zdrowia, naukę, rozwój gospodarki, oświatę i wychowanie, kulturę i sztukę, pomoc społeczną, ochronę środowiska oraz opiekę nad zabytkami. Może też pomagać dzieciom, zwierzętom i ofiarom przemocy. Dochody przeznacza na cele statutowe, a ponadto może prowadzić działalność gospodarczą, jeśli wspiera ona realizację tych celów. Dlatego w statucie warto jasno określić, komu i jak fundacja będzie pomagać oraz jakie działania podejmie. Podczas rejestracji w KRS sąd sprawdza, czy cel i statut są zgodne z prawem. Dopiero wpis do rejestru nadaje fundacji osobowość prawną i umożliwia jej formalne rozpoczęcie działalności.
Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji organizacji w KRS?
Rejestrację fundacji w KRS rozpoczynam od przygotowania aktu fundacyjnego, czyli oświadczenia fundatora o ustanowieniu fundacji, które sporządza notariusz. Jeśli interesuje cię więcej, sprawdź, gdzie oddać włosy na szczytny cel. W akcie podaję dane fundatora, jego wolę ustanowienia fundacji, jej cel oraz majątek przeznaczony na jego realizację. Przygotowuję także statut i przedstawiam go do podpisu fundatorowi. Określam w nim nazwę i siedzibę fundacji, jej majątek, cele, zasady i zakres działania, a także skład zarządu, sposób jego powoływania oraz uprawnienia i obowiązki jego członków. Do dokumentów dołączam uchwałę o przyjęciu statutu i uchwałę o powołaniu zarządu, wskazując funkcje poszczególnych osób. Jeśli statut przewiduje radę lub inny organ kontroli, dodaję również uchwałę o jego powołaniu. Wskazuję też ministra właściwego do sprawowania nadzoru, chyba że podaję go już w akcie fundacyjnym.
Wśród dokumentów i informacji przygotowywanych do rejestracji znajdują się:
- akt fundacyjny i statut fundacji;
- uchwała o przyjęciu statutu oraz uchwała o powołaniu zarządu;
- uchwała o powołaniu organu kontroli, jeśli przewiduje go statut;
- oświadczenia członków zarządu z adresami do doręczeń i zgody na powołanie;
- informacja o właściwym ministrze sprawującym nadzór.
Ponadto każdy członek zarządu składa oświadczenie z adresem do doręczeń oraz zgodę na powołanie, o ile nie wynika ona z innych dokumentów. Wniosek przygotowuję w Portalu Rejestrów Sądowych (PRS), a konto zakłada każda osoba z zarządu, ponieważ wszyscy członkowie podpisują wniosek elektronicznie, na przykład profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Jeśli akt fundacyjny ma formę notarialną, w PRS podaję jego numer z Centralnego Repozytorium Elektronicznych Wypisów Notarialnych. Dokumenty papierowe skanuję, poświadczam elektronicznie i dołączam do wniosku, natomiast oryginały wysyłam do sądu w ciągu 3 dni od jego złożenia. Warto dodać pismo przewodnie z numerem wniosku. Dokumenty elektroniczne załączam jako pliki. Dołączam również potwierdzenie opłaty: zwykle 250 zł za wpis fundacji bez działalności gospodarczej albo 500 zł za wpis do rejestru przedsiębiorców. Przy rejestracji działalności gospodarczej opłacam dodatkowo 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Fundacja prowadząca działalność gospodarczą składa wniosek wyłącznie elektronicznie. W formularzu podaję między innymi kody PKD — w rejestrze może być widocznych maksymalnie 10 — oraz dzień i miesiąc zakończenia pierwszego roku obrotowego.
Ile kosztuje rejestracja fundacji w KRS?

Wpis fundacji do KRS kosztuje 250 zł, jeśli fundacja nie będzie prowadzić działalności gospodarczej. Jeżeli ciekawi cię ta tematyka to Sprawdź, czy fundacja rodzinna może odnieść sukces w biznesie. Jeśli ją planuję, za wpis do rejestru przedsiębiorców zapłacę 500 zł. W starszych zestawieniach pojawia się też dodatkowe 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, jednak opłata ta nie jest już obowiązkowa. Do kosztów sądowych trzeba doliczyć akt fundacyjny sporządzany u notariusza — zwykle około 200–700 zł wraz z wypisami. Ostateczna kwota zależy m.in. od wartości majątku i liczby wypisów. Dlatego przy samodzielnym przygotowaniu dokumentów podstawowe wydatki na fundację bez działalności gospodarczej często wynoszą 1 000–2 000 zł. Wariant z działalnością wymaga większego budżetu.
Odrębnym wydatkiem jest fundusz założycielski. Przepisy nie określają jego minimalnej wysokości dla fundacji bez działalności gospodarczej, ale w praktyce na start często przeznacza się 500–1 000 zł. Jeśli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, fundusz powinien wynieść co najmniej 2 000 zł — po minimum 1 000 zł na działalność statutową i gospodarczą. Mogę również skorzystać z pomocy prawnika: przygotowanie statutu i dokumentów kosztuje orientacyjnie 500–2 000 zł, a wsparcie przy całej rejestracji — od kilkuset do około 3 000 zł. Przed wizytą warto uzgodnić cenę z notariuszem oraz sprawdzić, czy wszyscy członkowie zarządu mogą podpisać wniosek w PRS. Ponadto w niektórych sprawach fundacji sąd może zwolnić ją z opłaty, ale decyzja zależy od sądu.
Ile trwa rejestracja fundacji w KRS?
Na wpis fundacji do KRS czeka się zwykle około 1–1,5 miesiąca, choć dobrze przygotowany wniosek może zostać rozpatrzony w miesiąc. Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym przewiduje co do zasady 7 dni na rozpoznanie wniosku od dnia jego wpływu. To jednak termin instrukcyjny, a nie gwarancja, dlatego sąd może potrzebować kilku tygodni, a czasem nawet kilku miesięcy. Duże znaczenie mają kompletność dokumentów i obciążenie sądu: prawidłowo przygotowane statut, akt fundacyjny, uchwały i oświadczenia zwykle przyspieszają sprawę.
Zanim zacznie się oczekiwanie na wpis, trzeba przygotować fundację: ustalić jej cele, nazwę i skład zarządu, zdecydować o ewentualnych organach dodatkowych, sporządzić akt fundacyjny u notariusza oraz przygotować statut. Następnie należy złożyć wniosek elektronicznie przez Portal Rejestrów Sądowych. Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu, na przykład profilem zaufanym. Jeśli dołączysz skany dokumentów papierowych, oryginały musisz dosłać do sądu w ciągu 3 dni. Błąd formalny, brak załącznika lub nieprawidłowa opłata mogą skutkować zwrotem wniosku i wydłużyć procedurę nawet o kilka miesięcy, dlatego przed wysłaniem warto sprawdzić każdy dokument i podpis.
Wskazówka: po złożeniu wniosku regularnie sprawdzaj korespondencję w Portalu Rejestrów Sądowych — szybka odpowiedź na wezwanie sądu może uchronić sprawę przed niepotrzebnym wydłużeniem.
Jak złożyć wniosek o wpis organizacji do KRS przez PRS?
Wniosek o wpis fundacji do KRS składam przez Portal Rejestrów Sądowych (PRS), korzystając z e-formularza dla fundacji. Zerknij na ten wpis po więcej szczegółów. Najpierw zakładam konto i proszę o to każdego członka zarządu, ponieważ wszyscy muszą podpisać wniosek. Mogą użyć profilu zaufanego, podpisu kwalifikowanego albo podpisu osobistego z e-dowodu. Następnie jedna osoba z zarządu loguje się, wypełnia formularz i wskazuje właściwy sąd rejestrowy — system zwykle dobiera go na podstawie adresu siedziby. Dołącza też akt fundacyjny, statut, uchwałę o jego przyjęciu, uchwały o wyborze zarządu oraz, jeśli go powołano, organu kontroli lub nadzoru. Jeśli akt fundacyjny nie wskazuje ministra, trzeba dołączyć również oświadczenie o jego wyborze. Ponadto każdy członek zarządu składa własne, podpisane oświadczenie z adresem do doręczeń. W przypadku aktu notarialnego wystarczy podać jego numer z Centralnego Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych (CREWAN) — pliku aktu nie trzeba załączać.
Do wniosku należy przygotować następujące dokumenty i informacje:
- akt fundacyjny i statut fundacji;
- uchwałę o przyjęciu statutu oraz uchwały o wyborze zarządu i ewentualnego organu kontroli lub nadzoru;
- oświadczenie o wyborze ministra, jeśli akt fundacyjny go nie wskazuje;
- podpisane oświadczenie każdego członka zarządu z adresem do doręczeń;
- numer aktu notarialnego z CREWAN, jeśli akt został sporządzony notarialnie.

Dokumenty elektroniczne dołączam jako osobne, podpisane pliki. Dokumenty papierowe mogę zeskanować lub sfotografować, ale wymagane oryginały albo notarialnie poświadczone odpisy muszę wysłać do sądu w ciągu 3 dni od złożenia wniosku. Najlepiej dołączyć pismo przewodnie z numerem sprawy nadanym przez PRS. Brak wymaganych załączników może spowodować zwrot wniosku bez wezwania do uzupełnienia. Po wypełnieniu formularza wnioskodawca podpisuje go i udostępnia pozostałym osobom do podpisu, podając identyfikatory ich kont PRS. Gdy wszyscy uprawnieni złożą podpisy, osoba przygotowująca formularz klika „Złóż wniosek” i wnosi opłatę, na przykład przez e-płatności w PRS. Wniosek o wpis fundacji należy złożyć w ciągu 7 dni od sporządzenia aktu fundacyjnego. Sąd co do zasady rozpatruje go w ciągu 7 dni od wpływu, choć w praktyce może to potrwać dłużej. Jeśli fundacja od razu rozpoczyna działalność gospodarczą, we wniosku podaję także kody PKD, przeważający przedmiot działalności oraz dzień zakończenia pierwszego roku obrotowego. Wpis do rejestru przedsiębiorców kosztuje 500 zł, a ustanowienie pełnomocnika wiąże się z dodatkową opłatą skarbową w wysokości 17 zł.
Jakie błędy mogą wydłużyć proces rejestracji?
Najwięcej czasu zajmuje mi doprecyzowanie celów fundacji i uporządkowanie statutu. Misja powinna jasno określać, jakie problemy społeczne organizacja chce rozwiązywać. Z kolei statut musi spójnie opisywać cele, formy działania, kompetencje zarządu, zasady reprezentacji, zarządzanie majątkiem i likwidację. Niejasne lub sprzeczne zapisy mogą skłonić sąd do wezwania do poprawek, a w poważniejszych przypadkach — do odmowy wpisu. Problemy powoduje również brak informacji o funduszu założycielskim, jego wysokości lub składzie majątku. Ustawowego minimum nie ma, jednak wkład powinien być realny i wystarczający, by rozpocząć działalność. Jeśli planuję prowadzić działalność gospodarczą, muszę uwzględnić ją w statucie i zgłoszeniu; w przeciwnym razie później czekają mnie dodatkowe poprawki i formalności.
Proces wydłuża też niekompletny lub błędnie wypełniony wniosek. Wystarczy brak podpisu, niewłaściwy formularz, błędna opłata albo brak załącznika, na przykład aktu fundacyjnego sporządzonego u notariusza, statutu czy danych o siedzibie i zarządzie. Dlatego przed wysłaniem sprawdzam formularz KRS-W20, załączniki oraz opłaty: 250 zł za wpis i 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Ustawowe 7 dni na rozpoznanie wniosku to termin instrukcyjny, więc rejestracja może w praktyce potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Co więcej, zwrot wniosku z powodu braków może zmusić mnie do rozpoczęcia procedury od nowa. Przed złożeniem dokumentów proszę więc prawnika znającego NGO o ich sprawdzenie — taka kontrola może oszczędzić mi wielu tygodni oczekiwania.
Wskazówka: przed złożeniem wniosku porównaj statut, akt fundacyjny i formularz KRS-W20 — te same dane, zwłaszcza cele fundacji, skład zarządu i zasady reprezentacji, powinny być w nich spójne.
Co zrobić po wpisie fundacji do KRS?
Po uzyskaniu wpisu do KRS sprawdzam w rejestrze elektronicznym, czy fundacja otrzymała już NIP i REGON. Numery te zwykle pojawiają się automatycznie w ciągu kilku dni dzięki zasadzie „jednego okienka”. Jeśli któregoś brakuje, kontaktuję się z urzędem skarbowym lub GUS. Następnie składam w urzędzie skarbowym formularz NIP-8, podając uzupełniające informacje: adres przechowywania ksiąg i dokumentów, numery rachunków bankowych oraz przeważający rodzaj działalności według PKD. Mam na to 21 dni od wpisu do KRS, więc nie zwlekam. Ponadto zgłaszam beneficjentów rzeczywistych do CRBR — fundacja musi to zrobić w ciągu 14 dni, wyłącznie elektronicznie.
Równolegle zakładam konto bankowe, aby przyjmować darowizny i dotacje oraz opłacać bieżące zobowiązania. Porównuję koszty prowadzenia rachunku, przelewów i obsługi gotówki, a także sprawdzam, czy bank oferuje fundacjom preferencyjne warunki lub subkonta projektowe. Jeśli wcześniej nie podałem numeru konta, zgłaszam go urzędowi skarbowemu przez NIP-8. W starszych materiałach można znaleźć informację o odrębnym obowiązku uzyskania REGON-u w ciągu 14 dni i zgłoszenia go do KRS na formularzach KRS-Z20 oraz KRS-ZY, bez opłaty. Dotyczył on jednak organizacji wpisanych przed 1 grudnia 2014 r.; obecnie najpierw sprawdzam, jakie dane fundacji przekazano automatycznie.
Wskazówka: terminy na zgłoszenie danych w NIP-8 i CRBR biegną niezależnie, dlatego warto od razu zapisać obie daty w kalendarzu i sprawdzić aktualne zasady liczenia terminu.










