Tak, mogę pracować we własnej fundacji, ponieważ samo jej założenie nie odbiera mi prawa do wynagrodzenia za rzeczywiście wykonaną pracę. Mogę na przykład kierować biurem, koordynować projekt albo prowadzić zajęcia terapeutyczne. Fundacja nie musi prowadzić działalności gospodarczej ani mieć statusu organizacji pożytku publicznego. Wynagrodzenie powinno jednak wynikać z konkretnych obowiązków i służyć realizacji celów statutowych, a nie stanowić przekazania mi pieniędzy jako fundatorowi. Fundacja nie wypłaca dywidendy, więc zarabiam za pracę, a nie za samo jej ustanowienie.
Jeśli wchodzę do zarządu, mogę otrzymywać wynagrodzenie za pełnienie funkcji lub za odrębną pracę, na przykład prowadzenie warsztatów. Zależnie od zadań i zapisów statutu fundacja może zawrzeć ze mną umowę o pracę, zlecenie lub o dzieło albo przyznać wynagrodzenie uchwałą właściwego organu. Mogę też współpracować z fundacją w modelu B2B, jeśli prowadzę działalność gospodarczą, a rzeczywisty charakter współpracy odpowiada tej formie. Ustawa nie określa jednej stawki dla prezesa, dlatego kwota powinna uwzględniać zakres obowiązków, budżet fundacji i stawki rynkowe. Dla porównania, przeciętne wynagrodzenie w sektorze pozarządowym wynosiło 3 600 zł netto w przeliczeniu na pełny etat, a ponad 5 000 zł netto płaciło tylko 13% organizacji ze stałym zespołem.
Jak uniknąć prawnych pułapek przy wynagradzaniu prezesa fundacji?
Przede wszystkim trzeba prawidłowo reprezentować fundację. Jako jednoosobowy prezes nie mogę podpisać umowy sam ze sobą, ponieważ taka sytuacja rodzi poważny problem prawny. Dlatego już podczas tworzenia statutu warto ustalić, kto zawiera umowy z członkami zarządu. Pod tym odnośnikiem znajdziesz artykuł, w którym o tym wspominamy. Można powołać radę fundacji lub inny organ kontrolny i powierzyć mu tę kompetencję albo ustanowić kilkuosobowy zarząd, w którym umowę podpiszą pozostali uprawnieni członkowie. Sam zapis, że inny członek zarządu może zatrudniać pracowników, nie zastępuje jasnych zasad reprezentacji przy zawieraniu umowy z członkiem zarządu. Ponadto organizacje ze statusem OPP muszą przestrzegać dodatkowych ograniczeń dotyczących łączenia funkcji w zarządzie i organie kontroli.
Przed wypłatą warto przygotować formalną podstawę wynagrodzenia, rzetelny opis obowiązków oraz stawkę proporcjonalną do wykonanej pracy. Następnie fundacja rozlicza podatki i składki zależnie od wybranej formy zatrudnienia. W przypadku wynagrodzenia członka zarządu przyznanego uchwałą co do zasady pobiera zaliczkę na PIT i składkę zdrowotną, ale nie odprowadza składek społecznych. Fundacja wykazuje też wynagrodzenia członków zarządu i innych organów w sprawozdawczości, a organizacje pożytku publicznego mają dodatkowe obowiązki informacyjne. Jeśli fundacja prowadzi odpłatną działalność pożytku publicznego, musi ponadto pilnować limitu wynagrodzeń, bo jego przekroczenie może sprawić, że działalność stanie się gospodarcza. Dzięki przejrzystym zasadom i dokumentom łatwiej wykazać, że wypłata jest uczciwa, uzasadniona i związana z misją fundacji.
Jak zgodnie z zasadami zatrudnić fundatora w fundacji
Aby zaplanować odpłatną pracę fundatora, ustal jej podstawę i wysokość wynagrodzenia, a także zadbaj o właściwą reprezentację oraz rozliczenia fundacji. Poniższe wskazówki pomogą przejść przez te kwestie.
- Rozdziel rolę fundatora od odpłatnej pracy. Status fundatora nie wyklucza zatrudnienia ani otrzymywania wynagrodzenia. Zapłata musi jednak odpowiadać rzeczywiście wykonywanej pracy lub obowiązkom, a nie samemu założeniu fundacji. Fundacja nie może przekazywać fundatorowi środków na prywatne potrzeby ani wypłacać mu dywidendy czy udziału w zysku.
- Sprawdź statut i zaplanuj strukturę władz. Statut określa sposób powoływania zarządu, jego kompetencje, zasady reprezentacji fundacji oraz wynagradzania członków. Jeśli fundator zasiada w zarządzie i ma pracować odpłatnie, ustal, kto podpisze z nim umowę. Przy zarządzie jednoosobowym prezes nie powinien zawierać umowy sam ze sobą. Możesz powołać radę fundacji albo określić zasady reprezentacji przez pozostałych członków zarządu.
- Wybierz właściwą podstawę wynagrodzenia. Za pracę wykonawczą, odrębną od pełnienia funkcji w zarządzie — na przykład prowadzenie terapii, warsztatów lub koordynację projektu — możesz zawrzeć umowę o pracę albo umowę cywilnoprawną. Umowa o dzieło powinna dotyczyć konkretnego, z góry określonego rezultatu. Możliwa jest też współpraca B2B, jeśli fundator prowadzi działalność gospodarczą, a współpraca nie ma cech stosunku pracy. Ponadto członek zarządu może otrzymywać wynagrodzenie za pełnienie funkcji na podstawie uchwały, o ile statut na to pozwala, a właściwy organ podejmie uchwałę.
- Zapewnij prawidłowe podpisanie umowy. Umowę w imieniu fundacji podpisuje osoba lub podmiot uprawniony na mocy przepisów i statutu. Nie powinien robić tego fundator będący członkiem zarządu, jeśli umowa dotyczy jego samego. Statut może przyznać takie uprawnienie radzie fundacji albo określić zasady reprezentacji przez pozostałych członków zarządu. Samo powierzenie członkowi zarządu funkcji dyrektora lub menedżera nie wystarczy — musi on mieć umocowanie do zawarcia tej umowy.
- Ustal wynagrodzenie proporcjonalnie i udokumentuj decyzję. Określ zakres zadań, wymiar pracy, stawkę i sposób jej wyliczenia. Wynagrodzenie powinno odpowiadać obowiązkom, skali działań oraz możliwościom finansowym fundacji. Może być równe wynagrodzeniu innych osób na porównywalnym stanowisku. Jeśli fundacja korzysta z dotacji, uwzględnij zasady konkursu i budżet projektu. Zachowaj umowę lub uchwałę oraz dokumenty potwierdzające wykonanie pracy.
- Rozlicz podatki, składki i obowiązki sprawozdawcze. Zakres obowiązków zależy od formy wypłaty. Umowa o pracę wiąże się z PIT i składkami ZUS, a przy zleceniu wysokość składek zależy między innymi od sytuacji zleceniobiorcy. Umowa o dzieło co do zasady wiąże się z PIT. Z kolei wynagrodzenie członka zarządu przyznane uchwałą podlega rozliczeniu PIT i składki zdrowotnej, ale nie składkom społecznym. Fundacja odpowiada za prawidłowe rozliczenia i wykazuje wymagane informacje o wynagrodzeniach w sprawozdaniach; organizacje pożytku publicznego mają też dodatkowe obowiązki informacyjne.
- Uwzględnij ograniczenia dotyczące działalności odpłatnej. Fundacja może zatrudniać także wtedy, gdy nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma statusu organizacji pożytku publicznego. Wynagrodzenie może pochodzić na przykład z dotacji lub darowizn. Jeśli fundacja prowadzi odpłatną działalność pożytku publicznego, pilnuj ustawowego limitu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia osób zatrudnionych przy tej działalności. Jego przekroczenie może sprawić, że działalność zostanie uznana za gospodarczą i będzie wymagać rejestracji.
| Obszar | Przypadek lub forma | Zasada i wymagania | Dane, liczby i obowiązki | Ryzyko lub dobra praktyka |
|---|---|---|---|---|
| Umowa z członkiem zarządu: kto może ją podpisać? | Fundator nie jest członkiem zarządu | Może pracować w fundacji i otrzymywać wynagrodzenie za rzeczywiście wykonywane obowiązki. Sama funkcja fundatora nie daje prawa do wypłat z majątku fundacji. | Wynagrodzenie powinno mieć konkretną podstawę, np. umowę o pracę, umowę cywilnoprawną albo uchwałę właściwego organu, jeśli pozwala na to statut. | Dokumentuj zakres pracy, podstawę wypłaty i jej związek z celami oraz działalnością fundacji. |
| Umowa z członkiem zarządu: kto może ją podpisać? | Fundator jest członkiem zarządu lub prezesem | Fundator może łączyć rolę fundatora, członka zarządu i pracownika, ale nie powinien podpisywać umowy z samym sobą w imieniu fundacji. | Umowę podpisuje za fundację osoba lub organ wskazany w statucie i uprawniony do reprezentacji w danej sprawie. | Przed zawarciem umowy sprawdź statut i zasady reprezentacji. Sam podpis zainteresowanego członka zarządu po obu stronach stwarza poważne ryzyko nieważności umowy. |
| Umowa z członkiem zarządu: kto może ją podpisać? | Zarząd wieloosobowy | Umowę może podpisać inny członek zarządu lub kilku członków działających łącznie, jeśli wynika to z zasad reprezentacji i statutu. | Przed podpisaniem sprawdź, czy osoba podpisująca może reprezentować fundację samodzielnie, czy wymagane są 2 podpisy albo dodatkowa zgoda organu. | Nie zakładaj, że każdy członek zarządu ma automatycznie prawo do samodzielnego podpisania każdej umowy. |
| Umowa z członkiem zarządu: kto może ją podpisać? | Rada fundacji lub inny organ nadzoru | Statut może wskazać radę fundacji lub inny właściwy organ jako podmiot uprawniony do zawarcia umowy z członkiem zarządu. | W statucie warto określić zarówno reprezentację, jak i sposób zatwierdzania umów oraz wynagrodzeń osób z zarządu. | Oddzielenie decyzji o wynagrodzeniu od osoby, której dotyczy, wspiera kontrolę, przejrzystość i ogranicza konflikt interesów. |
| Umowa z członkiem zarządu: kto może ją podpisać? | Fundacja z zarządem jednoosobowym | Jedyny członek zarządu nie powinien zawierać umowy sam ze sobą. Brak innego uprawnionego reprezentanta może uniemożliwić bezpieczne zawarcie umowy. | Rozwiązaniem może być przewidziana w statucie reprezentacja przez radę fundacji lub inny uprawniony organ albo ustanowienie zarządu wieloosobowego. | Warto zaprojektować zasady reprezentacji przed rejestracją fundacji, a nie dopiero przed wypłatą pierwszego wynagrodzenia. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Umowa o pracę | Możliwa, gdy praca ma cechy stosunku pracy, np. jest wykonywana osobiście, pod kierownictwem, w wyznaczonym miejscu i czasie. Może dotyczyć zadań wykonawczych, takich jak kierowanie biurem, koordynowanie projektu lub prowadzenie terapii. | Zapewnia m.in. urlop i ochronę pracowniczą; wiąże się z obowiązkami płatnika PIT i składek ubezpieczeniowych. Przy pełnym etacie wynagrodzenie nie może być niższe od obowiązującej płacy minimalnej. | Oddziel obowiązki pracownicze od zadań wykonywanych wyłącznie w ramach funkcji członka zarządu. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Umowa zlecenia | Może służyć do wykonania określonych usług lub zadań, np. prowadzenia warsztatów, szkoleń albo działań projektowych. | Nie daje uprawnień pracowniczych. Obowiązek składek zależy m.in. od sytuacji ubezpieczeniowej zleceniobiorcy; fundacja rozlicza należności zgodnie z właściwymi przepisami. | Zakres umowy powinien opisywać usługę, czas lub sposób jej wykonania oraz wynagrodzenie. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Umowa o dzieło | Odpowiednia dla konkretnego, możliwego do sprawdzenia rezultatu, a nie samego wykonywania powtarzalnych czynności. | Co do zasady wiąże się z rozliczeniem podatku; zasady ubezpieczeniowe zależą od okoliczności, w tym od relacji stron i innych tytułów ubezpieczenia. | Nie stosuj jej jako zamiennika umowy o pracę lub zlecenia, jeśli przedmiotem jest stała praca albo staranne działanie. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Kontrakt B2B | Możliwy przy współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, która świadczy fundacji usługi i wystawia fakturę. | Wykonawca rozlicza własną działalność i składki. Sam fakt wystawienia faktury nie przesądza, że relacja nie jest stosunkiem pracy. | Sprawdź, czy rzeczywiste warunki współpracy nie odpowiadają cechom zatrudnienia pracowniczego. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Wynagrodzenie członka zarządu na podstawie uchwały | Może być stosowane, jeżeli statut przewiduje taką możliwość i właściwy organ podejmie prawidłową uchwałę. | Uchwała powinna wskazywać osobę, podstawę wypłaty, zakres lub charakter obowiązków, wysokość wynagrodzenia i okres, którego dotyczy. Zgodnie z opisanym w materiałach modelem od wynagrodzenia pobiera się PIT i składkę zdrowotną, bez składek społecznych. | Potwierdź aktualne skutki podatkowe i ubezpieczeniowe przed zastosowaniem tej formy; nie traktuj uchwały jako automatycznego zamiennika umowy za każdą pracę. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Zwrot kosztów, diety i honorarium | Zwrot udokumentowanych wydatków, np. kosztów dojazdu lub noclegu, nie jest tym samym co pensja za pracę. Honorarium może być wynagrodzeniem za określoną usługę lub wystąpienie. | Rodzaj wypłaty, dokumenty i ewentualne skutki podatkowe zależą od jej rzeczywistego charakteru oraz podstawy prawnej. | Nie nazywaj wynagrodzenia „zwrotem kosztów”, jeśli faktycznie nie odpowiada poniesionym wydatkom. |
| Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu | Nieodpłatne pełnienie funkcji | Fundator lub członek zarządu może pracować społecznie, a jednocześnie odpłatnie wykonywać odrębne, konkretnie określone zadania na rzecz fundacji. | Warto oddzielić w dokumentach zakres obowiązków w organie od zakresu dodatkowej pracy, np. terapeuty, księgowego lub koordynatora projektu. | To, że ktoś nie pobiera wynagrodzenia za pełnienie funkcji, nie wyklucza wynagrodzenia za inną rzeczywiście wykonaną pracę. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Ustalanie wysokości wynagrodzenia | Wynagrodzenie powinno odpowiadać zakresowi obowiązków, kwalifikacjom, czasowi pracy, skali działań i możliwościom finansowym fundacji. | Nie ma jednej ustawowej stawki dla prezesa ani fundatora. Wysokość powinna być racjonalna i możliwa do uzasadnienia, np. zakresem odpowiedzialności, porównaniem stawek i budżetem. | Rażąco zawyżona, nieudokumentowana lub nieadekwatna wypłata może budzić zastrzeżenia darczyńców, grantodawców i organów kontrolujących. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Przykładowe dane o sektorze NGO | Dane sektorowe są punktem odniesienia, a nie taryfikatorem dla konkretnej fundacji. | Według badania Klon/Jawor „Kondycja organizacji pozarządowych 2024”: 34% organizacji działało wyłącznie społecznie; 66% korzystało z pracy odpłatnej; 19% zatrudniało na umowę o pracę; stały zespół miało 38% organizacji i liczył przeciętnie 4 osoby. Przeciętne wynagrodzenie w NGO w przeliczeniu na pełny etat wynosiło 3 600 zł netto, a 13% organizacji ze stałym zespołem płaciło powyżej 5 000 zł netto. | Warto wskazać datę i źródło badania przy publikowaniu tych danych; nie należy przedstawiać średniej sektorowej jako obowiązującej stawki. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Przykładowe widełki wynagrodzeń z materiału źródłowego | Orientacyjne stawki zależą od regionu, doświadczenia, wymiaru pracy, źródła finansowania i skali fundacji. | Koordynator projektu: 5 000–9 000 zł brutto miesięcznie; specjalista ds. komunikacji i PR: 4 900–7 000 zł; fundraising: 5 000–8 000 zł; pracownik administracyjny: od płacy minimalnej do 6 000 zł; księgowa: 6 000–10 000 zł; prezes: od 0 zł w małej organizacji do ponad 20 000 zł brutto w dużej strukturze. | To wartości orientacyjne z materiału kontekstowego, a nie gwarantowane stawki ani ustawowe limity. Przy niepełnym etacie wynagrodzenie należy odnosić do wymiaru pracy. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Roczne sprawozdanie fundacji | Fundacja ujmuje w sprawozdaniu informacje o wynagrodzeniach wymagane właściwymi przepisami i zakresem formularza. | W materiale źródłowym wskazano m.in. łączną kwotę wynagrodzeń brutto i pochodnych, wynagrodzenia z umów o pracę z podziałem na wynagrodzenia, nagrody, premie i inne świadczenia, wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych oraz roczne lub przeciętne miesięczne wynagrodzenie łącznie wypłacone członkom zarządu i innych organów. | Przechowuj umowy, uchwały, listy płac, rachunki, faktury i dokumenty potwierdzające wykonanie pracy. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Fundacja posiadająca status OPP | Status organizacji pożytku publicznego wiąże się z dodatkowymi obowiązkami sprawozdawczymi. | W sprawozdaniu merytorycznym wykazuje się m.in. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto członków organu zarządzającego, z uwzględnieniem wynagrodzenia zasadniczego, nagród, premii, innych świadczeń i umów cywilnoprawnych. | Zakres ujawnianych danych i sposób ich obliczenia należy sprawdzić w aktualnym wzorze sprawozdania OPP. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Limit wynagrodzeń w odpłatnej działalności pożytku publicznego | Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie określa limit przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia osoby zatrudnionej przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej pożytku publicznego. | Limit wynosi 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za rok poprzedni, według danych GUS. Materiał kontekstowy podaje dla 2026 r. 26 804,94 zł brutto miesięcznie, obliczone jako 3 × 8 934,98 zł. | Kwotę należy zweryfikować z aktualnym obwieszczeniem GUS i przepisami. Przekroczenie limitu może powodować uznanie działalności odpłatnej za działalność gospodarczą. |
| Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze | Przejrzystość wobec darczyńców i grantodawców | Fundacja może jasno opisywać zasady wynagradzania bez publikowania danych indywidualnych, o ile nie wymaga ich ujawnienia konkretny przepis. | Praktyczne narzędzia: opis polityki wynagrodzeń, widełki stanowiskowe, kryteria ustalania stawek, roczny raport oraz uzasadnienie kosztów projektowych. | Przejrzyste zasady pomagają wyjaśnić, jaka część środków finansuje działania i pracę niezbędną do realizacji celów fundacji. |
Umowa z członkiem zarządu: kto może ją podpisać?
Poniżej zebrano najważniejsze zasady zawierania przez fundację umów z członkami zarządu, w tym umów o pracę i umów cywilnoprawnych.
- Umowy podpisuje się zgodnie ze statutem. Fundację reprezentuje zarząd, a statut określa sposób składania oświadczeń woli: na przykład, czy jeden członek zarządu działa samodzielnie, czy kilku członków działa łącznie. Zasady te dotyczą również zwykłych umów z pracownikami i wykonawcami.
- Członek zarządu nie powinien podpisywać umowy sam ze sobą. Jeśli ma odpłatnie pracować dla fundacji, umowę w jej imieniu powinna zawrzeć inna uprawniona osoba. Gdy jedna osoba reprezentuje obie strony, powstaje ryzyko nieważności umowy, a samo rozwiązanie jest nieprzejrzyste.
- Warto przewidzieć szczególną reprezentację w statucie. Statut może wskazywać, kto podpisuje umowy z członkami zarządu, na wzór zasad stosowanych przy umowach z członkami zarządu stowarzyszeń. Takie postanowienie ogranicza wątpliwości, zwłaszcza gdy statut wymaga łącznej reprezentacji.
- Umowy mogą zawierać rada fundacji lub pozostali członkowie zarządu. Statut może powierzyć radzie fundacji podpisywanie umów z członkami zarządu. Z kolei przy zarządzie wieloosobowym umowę z jednym członkiem mogą zawrzeć pozostali, jeśli mają odpowiednie umocowanie. Samo powołanie innego członka zarządu na stanowisko dyrektora nie wystarczy — statut musi uprawniać go do reprezentowania fundacji w tej sprawie.
- Jednoosobowy zarząd utrudnia zatrudnienie prezesa. Prezes, który jest jedynym członkiem zarządu, nie może skutecznie zawrzeć umowy sam ze sobą. Dotyczy to zarówno pracy w zarządzie, jak i odrębnych zadań, na przykład pracy terapeuty lub opiekuna podczas wyjazdu. Dlatego przed rozpoczęciem działalności warto rozważyć powołanie organu kontroli albo wprowadzenie odpowiednich zapisów do statutu.
- Fundator może otrzymywać wynagrodzenie za rzeczywistą pracę. Sam status fundatora nie wyklucza zatrudnienia w fundacji ani zapłaty za wykonane zadania. Wynagrodzenie nie może jednak stanowić udziału w zysku ani dowolnego przekazania fundatorowi środków. Powinno wynikać z pracy na rzecz fundacji i mieć odpowiednią podstawę formalną.
- Wynagrodzenie może wynikać z umowy lub uchwały. Zależnie od obowiązków fundacja może zawrzeć umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną, a jeśli statut na to pozwala — ustalić wynagrodzenie uchwałą właściwego organu. Umowa o dzieło powinna dotyczyć konkretnego rezultatu. Przy ustalaniu wynagrodzenia należy uwzględnić zakres zadań, możliwości fundacji i stawki rynkowe.
- Brak działalności gospodarczej nie wyklucza zatrudniania. Fundacja może zatrudniać i wypłacać wynagrodzenia, nawet jeśli nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie ma statusu organizacji pożytku publicznego. Forma zatrudnienia wpływa na obowiązki podatkowe i składkowe, dlatego fundacja powinna prawidłowo dokumentować wypłaty i wypełniać obowiązki sprawozdawcze.
Formy wynagradzania fundatora i członków zarządu
Jako fundator mogę pracować we własnej fundacji i otrzymywać za to wynagrodzenie — założenie organizacji nie zobowiązuje mnie do pracy społecznej. Zapłata musi jednak wynikać z konkretnych obowiązków, takich jak zarządzanie zespołem, prowadzenie terapii czy koordynowanie projektu, a nie z samego statusu fundatora. Fundacja nie wypłaca dywidendy ani nie finansuje prywatnych potrzeb: płaci za wykonaną pracę, a stawka powinna odpowiadać zakresowi zadań, budżetowi organizacji i realiom rynkowym.
Członkowie zarządu mogą otrzymywać wynagrodzenie na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo uchwały właściwego organu, jeśli statut dopuszcza tę ostatnią możliwość. Każda forma wynagrodzenia wymaga prawidłowych rozliczeń i dokumentacji. Etat zapewnia prawa pracownicze, ale wiąże się z pełnymi składkami ZUS i podatkiem PIT. Przy zleceniu zakres składek zależy od sytuacji wykonawcy, natomiast umowa o dzieło powinna dotyczyć konkretnego rezultatu. Z kolei wynagrodzenie przyznane uchwałą wymaga jasnego określenia podstawy i kwoty; co do zasady podlega PIT i składce zdrowotnej, ale nie składkom społecznym. Niezależnie od formy dbam o dokumentację, prawidłowe rozliczenia oraz uczciwą, proporcjonalną stawkę.
Wynagrodzenie w fundacji powinno być powiązane z rzeczywistą pracą i jasno określonymi obowiązkami. Przejrzyste zasady pomagają chronić organizację i budować zaufanie jej darczyńców.
Jak uniknąć konfliktu interesów i zadbać o zaufanie darczyńców?
Przede wszystkim trzeba ustalić, kto podpisze umowę. Prezes nie powinien zawierać umowy sam ze sobą, dlatego warto tak ułożyć statut, by w tej sprawie fundację reprezentował inny członek zarządu albo rada fundacji. Jeśli zarząd jest jednoosobowy, brak odpowiedniego rozwiązania może w praktyce uniemożliwić zawarcie umowy z prezesem. Fundator, który jest terapeutą, może natomiast otrzymywać wynagrodzenie za odrębne zadania, na przykład prowadzenie zajęć lub opiekę podczas wyjazdu — pod warunkiem że strony prawidłowo określą zakres pracy i sposób zawarcia umowy.
Ustawa nie określa jednej stawki dla prezesa. W małej fundacji funkcja bywa społeczna, podczas gdy w dużej organizacji z zespołem i wielomilionowym budżetem wynagrodzenie może przekraczać 20 000 zł brutto miesięcznie. Dla porównania, w 2026 roku płaca minimalna przy pełnym etacie wynosi 4 806 zł brutto, a przykładowe miesięczne widełki wynoszą 5 000–9 000 zł dla koordynatora projektu oraz 4 900–7 000 zł dla specjalisty ds. komunikacji. W rocznym sprawozdaniu fundacja podaje informacje o wynagrodzeniach członków zarządu i innych organów. Organizacja pożytku publicznego ujawnia ponadto dane o przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu organu zarządzającego. Przejrzystość wynagrodzeń pomaga budować zaufanie darczyńców i grantodawców, a zawyżone lub nieuzasadnione wypłaty mogą wzbudzić zastrzeżenia osób kontrolujących.
Wskazówka: przed przyznaniem wynagrodzenia fundatorowi lub członkowi zarządu warto sprawdzić statut i uchwały fundacji, a następnie udokumentować zakres zadań oraz sposób ustalenia stawki — ułatwia to wykazanie, że wypłata dotyczy rzeczywistej pracy, a nie samego pełnienia funkcji.
Wysokość wynagrodzenia a przejrzystość i obowiązki sprawozdawcze
Ustalając wynagrodzenia w fundacji, biorę pod uwagę nie tylko kwotę, lecz także zakres obowiązków, budżet i źródło finansowania. Członek zarządu może otrzymywać wynagrodzenie za swoją pracę, jeśli pozwala na to statut i istnieje odpowiednia podstawa, na przykład uchwała rady fundacji albo umowa. Jednocześnie kwota powinna odpowiadać zakresowi odpowiedzialności i stawkom rynkowym, a nie przypominać udziału w zysku, ponieważ fundacja nie wypłaca dywidend. Zawierając umowę z członkiem zarządu, dbam również o prawidłową reprezentację: zainteresowany nie powinien podpisywać jej sam ze sobą.
Przejrzystość zapewniam przede wszystkim przez odpowiednie dokumenty: statut, uchwały, umowy i protokoły. W uchwale jasno wskazuję, komu, za jakie zadania i na jakiej podstawie przysługuje wynagrodzenie. Ponadto oddzielam zapłatę za pełnienie funkcji w zarządzie od wynagrodzenia za konkretną pracę, na przykład prowadzenie terapii lub koordynowanie projektu. Dzięki takim zasadom mogę wyjaśnić decyzje darczyńcom, grantodawcom i zespołowi, a zarazem ograniczyć ryzyko zarzutu, że fundacja wydała środki bez uzasadnienia.
Jawne zasady płac budują zaufanie do fundacji
Każdego roku fundacja składa ministrowi właściwemu ze względu na swoje cele sprawozdanie z działalności i udostępnia je publicznie. W części dotyczącej wynagrodzeń wykazuje między innymi łączną kwotę brutto wypłat z umów o pracę i umów cywilnoprawnych, wraz z pochodnymi. Podaje też roczne lub przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone łącznie członkom zarządu i innych organów oraz osobom kierującym wyłącznie działalnością gospodarczą. Ponadto może rozdzielić wynagrodzenia na pensje, premie, nagrody i pozostałe świadczenia. Jeśli fundacja ma status organizacji pożytku publicznego, składa również sprawozdanie merytoryczne, w którym podaje między innymi przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto pracowników, osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych oraz członków organów.
Wysokość wypłat musi iść w parze z rzetelną dokumentacją oraz rozliczeniami podatkowymi i składkowymi, które zależą od formy współpracy. Jeśli członek zarządu otrzymuje wynagrodzenie na podstawie uchwały, statut musi odpowiednio umocowywać taką wypłatę. Wówczas fundacja pobiera zaliczkę na PIT i opłaca składkę zdrowotną, ale nie składki społeczne. Nie zakładam jednak, że jawność wymaga publikowania danych każdej osoby: często wystarczy jasno opisać zasady, przedziały wynagrodzeń i powody ustalenia stawek. Dzięki temu łatwiej wykazać, że wynagrodzenia wspierają realizację misji, a nie prywatne wzbogacenie, oraz że każda wypłata ma konkretne uzasadnienie.
Wskazówka: przed ustaleniem wynagrodzenia sprawdź wymagania konkretnego grantodawcy — nawet prawidłowo udokumentowana wypłata może nie zostać uznana za koszt kwalifikowalny, jeśli regulamin projektu ją wyklucza.
