Założenie fundacji może wydawać się skomplikowane, zwłaszcza gdy nie wiadomo, ile osób trzeba zaangażować w ten proces. Czy fundator musi działać sam, czy potrzebuje współzałożycieli? W artykule wyjaśniamy, jakie są wymogi dotyczące liczby osób, kto może założyć fundację i jakie zasady warto poznać przed rozpoczęciem formalności.
Tak, fundację może założyć jedna osoba — prawo nie wymaga grupy fundatorów ani nie określa ich maksymalnej liczby. Fundatorem może być osoba fizyczna, bez względu na obywatelstwo i miejsce zamieszkania, albo osoba prawna, na przykład spółka z Polski lub z zagranicy. W 2022 roku w Polsce działało ponad 103 tysiące organizacji non-profit, w tym fundacje, jak podaje GUS.
Fundator określa cel fundacji i przekazuje jej majątek, na przykład pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. Cel powinien służyć dobru ogólnemu — takim obszarom jak zdrowie, edukacja, nauka, kultura czy środowisko — a nie prywatnej korzyści jednej osoby. Prawo nie określa minimalnej wartości majątku fundacji, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Jeśli jednak ją prowadzi, fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 1 000 zł.
Od aktu notarialnego do KRS: fundacja wymaga planu i dobrego statutu

Fundację ustanawia się co do zasady w akcie notarialnym; można ją również powołać w testamencie. Następnie fundator przygotowuje statut, określając w nim między innymi nazwę i siedzibę fundacji, jej cele i zasady działania, a także skład zarządu oraz sposób powoływania jego członków. Zarząd to jedyny obowiązkowy organ. Fundator może do niego dołączyć lub powoływać jego członków, jeśli statut mu na to pozwala. Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Opłata za rejestrację wynosi 250 zł, jeśli fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, lub 600 zł, jeśli ją prowadzi. Do tego dochodzą taksa notarialna i ewentualne pełnomocnictwo. Po wpisie do KRS fundacja musi między innymi zgłosić dane do urzędu skarbowego i rejestru beneficjentów rzeczywistych oraz prowadzić księgowość. Samodzielne założenie fundacji daje swobodę, ale wymaga realistycznego planu finansowania i sprawnego zarządzania. Dobrze napisany statut pomaga uniknąć nieporozumień podczas działalności.
Ile fundatorów potrzeba do założenia fundacji i jakie formalności spełnić
Fundację może założyć jedna osoba lub kilka osób. Aby ją powołać, ustal fundatorów, cel i majątek, sporządź akt fundacyjny oraz statut, powołaj zarząd i zarejestruj fundację w KRS.
- Wybierz fundatorów i określ cel fundacji. Fundatorem może być osoba fizyczna lub prawna. Przepisy nie określają minimalnej ani maksymalnej liczby fundatorów. Cel fundacji powinien być społecznie lub gospodarczo użyteczny, np. dotyczyć ochrony zdrowia, edukacji, nauki, kultury, pomocy społecznej albo ochrony środowiska.
- Ustal fundusz założycielski. Możesz wnieść pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. Jeśli fundacja nie będzie prowadzić działalności gospodarczej, przepisy nie określają minimalnej kwoty. Jeśli ją podejmie, fundusz musi wynosić co najmniej 1000 zł. W obu przypadkach majątek powinien wystarczyć na rozpoczęcie realizacji celów statutowych.
- Sporządź akt fundacyjny i ustal zasady działania. Oświadczenie o ustanowieniu fundacji złóż co do zasady w formie aktu notarialnego; możesz też ustanowić fundację w testamencie. W akcie określ cel i majątek. Jeśli fundatorów jest kilku, ustalcie również ich prawa i obowiązki, np. zasady powoływania zarządu lub zmiany statutu.
- Przygotuj statut i powołaj zarząd. W statucie określ m.in. nazwę i siedzibę fundacji, jej cele, sposób działania oraz skład zarządu. Zarząd jest obowiązkowy: prowadzi sprawy fundacji i ją reprezentuje. Możesz także przewidzieć dodatkowe organy, zasady zmiany statutu i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.
- Zarejestruj fundację w KRS. Złóż wniosek z wymaganymi dokumentami, w tym aktem fundacyjnym, statutem i uchwałą o powołaniu zarządu. Fundacja uzyska osobowość prawną po wpisie do KRS. Następnie dokonaj wymaganych zgłoszeń uzupełniających, m.in. do urzędu skarbowego i Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.
Kto może założyć fundację i ilu może być fundatorów?

Fundację w Polsce może założyć osoba fizyczna lub prawna, na przykład spółka czy organizacja. Fundator może mieszkać w dowolnym kraju i mieć dowolne obywatelstwo, a osoba prawna może mieć siedzibę w Polsce lub za granicą. Przypomniało mi się, że w tym poście o tym wspominaliśmy. Sama fundacja musi jednak mieć siedzibę w Polsce.
Wystarczy jeden fundator — może nim być osoba albo podmiot. Fundator określa cel fundacji i przekazuje na jego realizację majątek: pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. Nie trzeba więc tworzyć grupy założycieli.
Prawo nie ogranicza liczby fundatorów. Jeśli zakładają fundację wspólnie, mogą połączyć środki i doświadczenia, a w statucie jasno podzielić uprawnienia, na przykład ustalić, kto powołuje zarząd i zmienia statut. Po wpisie do KRS fundacja staje się odrębną osobą prawną, a fundator nie jest jej właścicielem.
Jasne zasady i odpowiedni wkład ułatwią start fundacji
Fundację ustanawia akt fundacyjny sporządzony u notariusza, chyba że powołuje ją testament. Akt określa między innymi cel oraz majątek przeznaczony na jego realizację. Z kolei statut wskazuje nazwę, siedzibę, cele i zasady działania fundacji, w tym skład zarządu oraz sposób jego powoływania. Zarząd jest obowiązkowym organem fundacji.
Ustawa nie określa minimalnego majątku fundacji, która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale wkład powinien wystarczyć na rozpoczęcie działań. Jak już się tu znalazłeś, sprawdź, czy fundacja rodzinna sprawdzi się w biznesie. Jeśli fundacja ma prowadzić taką działalność, fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 1 000 zł, a statut powinien ją przewidywać. Fundacja uzyskuje osobowość prawną po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
Już na początku warto ustalić cel, wysokość wkładu i zasady podejmowania decyzji, zwłaszcza gdy fundatorów jest kilku. Dzięki temu łatwiej uniknąć nieporozumień i sprawniej realizować cele społecznie lub gospodarczo użyteczne.
Warto wiedzieć, że fundator nie musi zasiadać w zarządzie ani kierować fundacją — może przekazać majątek i powierzyć bieżące decyzje innym osobom, zgodnie z zasadami zapisanymi w statucie.
Jaki majątek trzeba przeznaczyć na fundusz założycielski?
Jeśli fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, przepisy nie określają minimalnej wysokości funduszu założycielskiego. Wystarczyć może nawet niewielka kwota, ale majątek powinien umożliwiać realizację celów statutowych. Lokalny projekt może wymagać kilkuset złotych, natomiast wynajem lokalu, zakup sprzętu czy regularne programy — znacznie większego budżetu.
Gdy fundacja prowadzi działalność gospodarczą, fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 1 000 zł. To ustawowe minimum, które nie gwarantuje jednak, że wystarczy na rozpoczęcie działalności. Fundator może wnieść pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. W akcie fundacyjnym warto określić, jaki majątek przeznacza na cele fundacji, a jaką jego część — na działalność gospodarczą.
Realny budżet pomoże pokryć pierwsze wydatki fundacji
Przed ustaleniem funduszu oszacuj koszty księgowości, obsługi bankowej, materiałów, transportu i wynajmu sali. Fundacja może później pozyskiwać darowizny i dotacje, dlatego warto zgromadzić środki na start, zanim zewnętrzne finansowanie będzie dostępne. Wysokość funduszu ustala fundator lub kilku fundatorów, a wniesiony majątek nie musi ograniczać się do gotówki.
Najpierw policz koszty pierwszych miesięcy, zamiast kierować się wyłącznie ustawowym minimum. Fundacja uzyskuje osobowość prawną po wpisie do KRS, a jej majątek powinien odpowiadać celom i zapisom statutu. Konkretne plany ułatwiają oszacowanie potrzebnego funduszu — na przykład liczba zajęć, zakupów czy odbiorców wsparcia.
💡 Warto pamiętać, że ustawowe minimum 1 000 zł dotyczy funduszu założycielskiego fundacji prowadzącej działalność gospodarczą, a nie całego budżetu potrzebnego na jej uruchomienie i bieżące działania.
Jakie formalności są potrzebne do rejestracji fundacji w KRS?

Aby zarejestrować fundację w KRS, przygotuj dokumenty założycielskie, określ jej cele i majątek, a następnie zgłoś dane fundacji oraz jej organów.
- Ustal fundatora, cel i nazwę fundacji. Fundację może ustanowić jedna lub kilka osób fizycznych albo prawnych, bez względu na obywatelstwo i miejsce zamieszkania. Wybierz cel użyteczny społecznie lub gospodarczo, np. związany z ochroną zdrowia, oświatą, nauką, kulturą albo środowiskiem. Nazwa powinna odróżniać fundację od innych podmiotów i nie wprowadzać w błąd.
- Sporządź akt fundacyjny. Oświadczenie o ustanowieniu fundacji złóż co do zasady w formie aktu notarialnego. Możesz też ustanowić fundację w testamencie. W akcie wskaż jej cel i majątek przeznaczony na jego realizację. Fundator może upoważnić inną osobę do przygotowania statutu i załatwienia formalności.
- Określ i przekaż fundusz założycielski. Majątek może obejmować pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. Przepisy nie określają minimalnej kwoty, chyba że fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą. W każdym przypadku środki powinny wystarczyć na rozpoczęcie realizacji celów. Jeśli fundacja będzie prowadzić działalność gospodarczą, przeznacz na fundusz co najmniej 1000 zł i przewidź tę działalność w statucie.
- Przygotuj statut. Określ w nim nazwę i siedzibę fundacji, jej cele, zasady i zakres działania oraz skład i organizację zarządu. Opisz również sposób powoływania członków zarządu i ich uprawnienia. Warto uregulować także reprezentację fundacji, zmianę statutu, powoływanie innych organów, działalność gospodarczą oraz rozwiązanie i likwidację.
- Powołaj zarząd i ustal siedzibę. Zarząd jest obowiązkowy: prowadzi sprawy fundacji, zarządza jej majątkiem i reprezentuje ją na zewnątrz. Fundator może zasiadać w zarządzie, nawet jako jego jedyny członek, jeśli statut na to pozwala. Siedziba fundacji musi znajdować się w Polsce.
- Złóż wniosek o wpis do KRS. Zgłoszenie skieruj do właściwego sądu rejestrowego, zazwyczaj za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych. Dołącz m.in. akt fundacyjny, statut, uchwałę o powołaniu zarządu, dane adresowe jego członków oraz oświadczenie o wyborze ministra sprawującego nadzór. Jeśli korzystasz z pełnomocnika, dołącz również pełnomocnictwo. Sąd sprawdzi, czy dokumenty i cele fundacji są zgodne z prawem.
- Opłać rejestrację i dopełnij formalności po wpisie. Opłata wynosi 250 zł, jeśli fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, albo 600 zł, jeśli ją prowadzi. Uwzględnij także koszt aktu notarialnego i ewentualnego pełnomocnictwa. Z chwilą wpisu do KRS fundacja uzyskuje osobowość prawną. Następnie zgłoś wymagane dane do urzędu skarbowego na formularzu NIP-8 oraz beneficjentów rzeczywistych do CRBR. Fundacja co do zasady prowadzi pełną księgowość i sporządza sprawozdania finansowe; uproszczoną ewidencję może wybrać tylko po spełnieniu ustawowych warunków.
FAQ - Najczęstsze pytania i odpowiedzi
Ile osób potrzeba, aby założyć fundację w Polsce w 2026 roku?Wystarczy jedna osoba. Prawo nie określa minimalnej ani maksymalnej liczby fundatorów, więc fundację może ustanowić jedna osoba lub kilku fundatorów wspólnie.
Kto może być fundatorem fundacji?Fundatorem może być osoba fizyczna albo osoba prawna, na przykład spółka lub organizacja. Obywatelstwo i miejsce zamieszkania fundatora nie mają znaczenia, ale fundacja musi mieć siedzibę w Polsce.
Czy fundator musi zasiadać w zarządzie fundacji?Nie. Fundator może przekazać majątek i powierzyć zarządzanie innym osobom. Fundacja musi mieć zarząd, a fundator może do niego dołączyć, jeśli pozwalają na to zasady określone w statucie.
Jaki majątek jest potrzebny do założenia fundacji?Fundator może przekazać pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości lub nieruchomości. Jeśli fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, przepisy nie określają minimalnej kwoty, ale majątek powinien wystarczyć na rozpoczęcie realizacji celów. Przy prowadzeniu działalności gospodarczej fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 1 000 zł.
Jakie formalności trzeba spełnić, aby zarejestrować fundację?Należy ustanowić fundację aktem notarialnym lub testamentem, określić jej cel i majątek, przygotować statut, powołać zarząd oraz złożyć wniosek o wpis do KRS. Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru.










