WOŚP jest powszechnie znana z organizacji corocznej zbiórki, ale czy wiesz, jaki ma status prawny? W artykule wyjaśniam, czy Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy jest fundacją, czy stowarzyszeniem, oraz co to oznacza w praktyce. Przybliżam także podstawowe informacje o jej formie prawnej i zasadach działania.
Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (WOŚP) działa jako fundacja, nie stowarzyszenie. Fundację tworzy majątek przeznaczony na określony cel, a stowarzyszenie — dobrowolne zrzeszenie członków. Założona w 1993 roku WOŚP wspiera ochronę zdrowia, przede wszystkim kupując sprzęt medyczny dla szpitali i innych placówek.
Największym przedsięwzięciem fundacji jest coroczny Finał WOŚP. Zarząd wybiera jego cel medyczny po konsultacjach z ekspertami, konsultantami krajowymi i placówkami. W wydarzenie angażuje się około 1700 lokalnych sztabów i blisko 120 tysięcy wolontariuszy; zbiórki odbywają się w Polsce i za granicą. Towarzyszą im koncerty, kiermasze, wydarzenia sportowe, aukcje internetowe i transmisje.
1,5% podatku ratuje zdrowie dzieci i wspiera szpitale
Od 1 września 2004 roku WOŚP ma status organizacji pożytku publicznego i może otrzymywać 1,5% podatku dochodowego. Fundacja przeznacza te środki między innymi na hospicja dziecięce, oddziały psychiatryczne dla dzieci i młodzieży oraz defibrylatory i sprzęt ratujący życie. Skoro o tym mowa, poznaj warsztaty i spektakle dla każdego wieku. W 2020 roku, podczas pandemii COVID-19, przekazała szpitalom wyposażenie warte blisko 70 milionów złotych: 50 respiratorów, 90 kardiomonitorów i 1340 łóżek do intensywnej terapii.
Rozróżnienie form prawnych pozwala lepiej zrozumieć, kto kieruje organizacją i na jakich zasadach ona działa. Fundacją zarządza zarząd; w WOŚP należą do niego między innymi prezes Jerzy Owsiak i osoby związane z medycyną. Forma prawna nie zmienia społecznego celu zbiórek: finansują one konkretne działania i zakupy służące ochronie zdrowia.
Jak działa zarząd WOŚP i kto decyduje o celach zbiórek?
Zarząd Fundacji WOŚP wyznacza kierunek działań, organizuje zbiórki i pilnuje, by zebrane pieniądze trafiały na zapowiedziany cel. W jego skład wchodzą m.in. prezes Jerzy Owsiak, dyrektorka ds. medycznych Lidia Niedźwiedzka-Owsiak oraz lekarze, w tym prof. Bohdan Maruszewski i prof. Piotr Burczyński. Dzięki temu zespół łączy doświadczenie organizacyjne z wiedzą potrzebną do planowania zakupów dla szpitali.
Cel kolejnego Finału zarząd ustala wspólnie, a nie w pojedynkę. Najpierw analizuje prośby placówek medycznych z całej Polski i konsultuje się z ekspertami oraz konsultantami krajowymi. Następnie wybiera obszar, w którym sprzęt może poprawić diagnostykę lub leczenie. Każdy Finał ma własny cel medyczny i hasło, które wyjaśnia sens zbiórki. Połączenie konsultacji z praktyczną wiedzą szpitali pomaga trafnie ustalać priorytety.
Od koncertów do sprzętu za 70 mln zł, który wspiera szpitale
Po ogłoszeniu celu Fundacja organizuje zakupy urządzeń i wyposażenia, a potem przekazuje je placówkom. Finał obejmuje nie tylko zbiórkę do puszek, lecz także aukcje internetowe, wpłaty online i wydarzenia lokalnych sztabów. W akcję angażuje się około 1 700 sztabów oraz blisko 120 000 wolontariuszy. W Polsce i za granicą organizują koncerty, kiermasze, warsztaty oraz wydarzenia sportowe.
W ramach działań Fundacji można wyróżnić kilka form wsparcia:
- organizowanie zbiórek podczas Finałów WOŚP;
- zakup i przekazywanie sprzętu medycznego szpitalom;
- wspieranie oddziałów psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży;
- pomoc hospicjom dziecięcym.
Zarząd pilnuje też, by obietnice złożone darczyńcom przekładały się na zakupy i wsparcie medyczne. Podczas zakupów związanych z pandemią Fundacja przekazała szpitalom sprzęt wart blisko 70 mln zł, m.in. respiratory, kardiomonitory i łóżka intensywnej terapii. Poza Finałami WOŚP finansuje także inne potrzeby: wyposaża oddziały psychiatryczne dla dzieci i młodzieży, wspiera hospicja dziecięce oraz kupuje sprzęt ratujący zdrowie i życie.
Ciekawostka: o kierunku zbiórki decyduje wspólnie zarząd WOŚP, który przed wyborem celu analizuje potrzeby szpitali i konsultuje się z ekspertami medycznymi.
Finał WOŚP i organizacja ogólnopolskiej zbiórki
Lista obejmuje przygotowanie i przeprowadzenie ogólnopolskiej zbiórki podczas Finału WOŚP — od wyboru celu medycznego po rozliczenie działań.
- Wybierz cel i hasło Finału. Wskaż potrzebę medyczną, którą wesprą zebrane środki. Skonsultuj wybór z ekspertami i konsultantami krajowymi oraz uwzględnij zgłoszenia placówek medycznych. Następnie przygotuj hasło jasno komunikujące cel zbiórki.
- Utwórz sieć sztabów. Podziel zadania między lokalne sztaby i zaplanuj ich współpracę z wolontariuszami w Polsce oraz za granicą. Każdy sztab powinien przygotować harmonogram wydarzeń i zbiórek.
- Uruchom różne kanały zbiórki. Połącz zbiórkę do puszek z wpłatami internetowymi i aukcjami. Ustal też, jak sztaby będą informować o zbiórce i dokumentować jej przebieg.
- Zaplanуj lokalne wydarzenia. Przygotuj koncerty, kiermasze, występy, warsztaty, spotkania i wydarzenia sportowe. Włącz do programu ogólnopolski „Bieg Policz się z Cukrzycą”, z którego pakiety startowe wspierają zakup pomp insulinowych dla kobiet ciężarnych z cukrzycą.
- Zadbaj o bezpieczeństwo i dostępność. Ustal zasady bezpiecznej organizacji zbiórek i wydarzeń. „Światełko do Nieba” zaplanuj z myślą o ludziach i zwierzętach, na przykład jako pokaz świetlny bez głośnych fajerwerków.
- Koordynuj komunikację w dniu Finału. Połącz działania sztabów z całodzienną transmisją telewizyjną i internetową. Informuj o celu zbiórki, programie wydarzeń i sposobach wsparcia.
- Rozlicz zbiórkę i wykorzystaj środki zgodnie z celem. Zsumuj wyniki poszczególnych kanałów oraz podsumuj pracę sztabów i wolontariuszy. Następnie przeznacz fundusze na wskazany cel medyczny i poinformuj o zakupionym sprzęcie oraz jego przekazaniu placówkom.
Status organizacji pożytku publicznego i przeznaczenie 1,5% podatku
Status organizacji pożytku publicznego (OPP) umożliwia fundacji otrzymywanie 1,5% podatku dochodowego. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy ma go od września 2004 roku. Z pozyskanych środków wspiera m.in. hospicja dziecięce, wyposaża oddziały psychiatryczne dla dzieci i młodzieży oraz kupuje defibrylatory i sprzęt ratujący życie. Podatnik może wesprzeć te działania bez dodatkowych kosztów.
Aby przekazać 1,5%, wystarczy wskazać OPP w rocznym zeznaniu podatkowym. Urząd skarbowy oblicza kwotę i przekazuje ją wybranej organizacji, więc podatnik nie wpłaca dodatkowej darowizny ani nie dopłaca do podatku. Dzięki temu mogę wesprzeć ważny cel w kilku prostych krokach.
Twój podatek może pomóc ratować zdrowie dzieci
Wpłaty wspierają zakup sprzętu medycznego oraz pomoc dzieciom i młodzieży. Co roku WOŚP organizuje Finał z publicznymi i internetowymi zbiórkami, aukcjami, koncertami, kiermaszami, wydarzeniami sportowymi i lokalnymi inicjatywami. Fundacja ustala cel każdej edycji z ekspertami, konsultantami krajowymi i placówkami medycznymi, które zgłaszają swoje potrzeby.
Przed wysłaniem zeznania sprawdź aktualny wykaz OPP i dane organizacji, aby urząd przekazał jej właściwą kwotę. Status OPP zobowiązuje fundację do składania sprawozdań i transparentnego działania. Ponadto przekazując część podatku, sam wybierasz wspierany cel. Nawet niewielka kwota może pomóc kupić sprzęt dla pacjentów szpitali i innych placówek.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy WOŚP jest fundacją czy stowarzyszeniem?Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy działa jako fundacja, a nie stowarzyszenie. Fundację tworzy majątek przeznaczony na określony cel, natomiast stowarzyszenie opiera się na dobrowolnym zrzeszeniu członków.
Od kiedy działa Fundacja WOŚP i jaki jest jej główny cel?Fundacja WOŚP została założona w 1993 roku. Wspiera ochronę zdrowia, przede wszystkim kupując sprzęt medyczny dla szpitali i innych placówek.
Kto zarządza WOŚP i jak wybiera cel Finału?Fundacją kieruje zarząd, który wspólnie ustala cele zbiórek. Przed wyborem celu analizuje potrzeby placówek medycznych i konsultuje się z ekspertami oraz konsultantami krajowymi.
Czy WOŚP ma status organizacji pożytku publicznego?Tak. WOŚP ma status organizacji pożytku publicznego od 1 września 2004 roku, dzięki czemu może otrzymywać 1,5% podatku dochodowego.
Na co WOŚP przeznacza środki ze zbiórek i 1,5% podatku?Środki wspierają między innymi zakup sprzętu medycznego, hospicja dziecięce i oddziały psychiatryczne dla dzieci i młodzieży. Fundacja kupuje także defibrylatory oraz inne urządzenia ratujące zdrowie i życie.
